TERNAK KERAPU DALAM SANGKAR

Usahawan kerapu sangkar

ANAK-ANAK ikan siakap turut dijual Johari kepada penternak lain pada harga RM1.20 seekor.

---

SEBELUM bergiat aktif sebagai pengusaha ternakan ikan marin dalam sangkar, Johari Awang Besar langsung tidak dapat membezakan rupa di antara ikan kerapu dan siakap.

Namun, 20 tahun kemudian, beliau layak digelar jutawan kerapu kerana ternakan ikan air payau itu berjaya mengubah kehidupannya dengan meletakkan beliau sebagai usahawan akuakultur bumiputera yang berjaya.

Hari ini, Johari, 50, anak tempatan berasal dari Jertih, Besut, Terengganu memiliki 85 sangkar ikan yang mampu memberi pulangan sekurang-kurangnya RM20,000 sebulan.

Bagaimanapun, apa yang dikecapi Johari hari ini bukan diperoleh dengan mudah.

Bermula dari bawah

JOHARI kini antara pembekal ikan kerapu dan siakap utama di Terengganu.

Beliau yang sebelum itu bekerja dengan sebuah syarikat tempatan terpaksa beralih arah mencari rezeki di tempat lain setelah syarikat itu tidak mampu lagi bertahan apabila negara dilanda kegawatan ekonomi.

Johari bagaimanapun berkata, beliau percaya sektor perikanan dan penternakan ikan sangkar yang masih belum banyak diceburi usahawan tempatan pada masa itu, bakal memberi pulangan lumayan.

Bagaimanapun, sebelum mula membuka ternakan sendiri dia terlebih dahulu bekerja dengan pengusaha lain.

Menurut Johari, lewat tahun 1980-an beliau mula bekerja dengan penternak ikan sangkar yang lain.

"Saya diberi gaji sebanyak RM300 sebulan. Memang jumlahnya kecil tetapi daripada situlah saya mula kenal jenis-jenis ikan dan belajar selok-belok penternakan ikan siakap dan aspek pasarannya," katanya.

Setelah mengumpul ilmu dan pengalaman, dalam masa dua tahun Johari membuka kolam ternakan ikan sangkar pertamanya di Kampung Gong Batu, Setiu, Terengganu.

IKAN kerapu mendapat permintaan yang tinggi di pasaran dalam dan luar negara.

---

Pembekal kerapu dan siakap

Bertitik-tolak daripada situ, beliau mengusahakan kolam sendiri dan usahanya mula menampakkan hasil dengan sekurang-kurangnya lapan kolam ternakan baru dibuka setiap tahun.

Selain kerapu, beliau turut menternak spesies siakap putih. Benih kerapu juga diasuh di lapan kolam miliknya bagi menjamin bekalan berterusan.

Aktiviti itu melibatkan anak-anak ikan bersaiz satu inci yang dibeli pada harga 22 sen seekor daripada penduduk tempatan yang menjualnya sebagai pendapatan tambahan.

"Dalam tempoh sebulan, anak-anak ikan ini akan mencapai saiz lima inci dan sedia untuk dimasukkan ke dalam sangkar. Selain kegunaan sendiri, benih bersaiz lima inci akan dijual kepada penternak lain pada harga RM1.20 seekor," katanya.

TIMBALAN Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani, Datuk Mohd. Johari Baharom (tiga dari kiri) turut melawat kawasan penternakan ikan siakap dan kerapu milik Johari.

---

Beliau mampu mengeluarkan 28,000 ekor benih dalam tempoh sebulan dan boleh dianggap sebagai pembekal utama benih siakap di Terengganu.

Dibantu lima pekerja, beliau kini mempunyai 13 kolam asuhan dan 85 petak sangkar ternakan ikan siakap berkeluasan 2,000 meter persegi. Kesemuanya dibina dengan modal sendiri yang mencecah RM1 juta.

Bagaimanapun beliau juga menghadapi cabaran dan pernah kerugian ratusan ribu ringgit setelah ikan peliharaannya mati akibat kawasan ternakan dicemari air banjir.

"Ikan jenis ini amat sensitif dan mudah mati jika terdedah kepada air tawar. Ia juga perlu dijaga dengan teliti kerana mudah terkena penyakit," katanya.

Ternakan diberi makanan rumusan dan ikan baja berkualiti bagi menjamin tumbesaran yang baik.

"Sekurang-kurangnya tempoh lapan hingga sembilan bulan diperlukan untuk membolehkan ternakan dipasarkan sekitar berat antara 500 dan 600 gram seekor.

"Saya menjualnya kepada pemborong tetap, restoran dan pasar di sekitar Terengganu dan Kelantan pada harga RM14 sekilogram. Selain itu, saya juga mula memasuki pasaran Pantai Barat," katanya.

Johari juga menjadi pemborong utama hasil laut tangkapan penduduk setempat yang rata-ratanya bekerja sebagai nelayan.

Usaha keras dan komitmennya turut diiktiraf oleh kerajaan apabila beliau dianugerahkan Usahawan Ikan Jaya Kategori Air Payau dalam sambutan Hari Peladang, Penternak dan Nelayan Peringkat Kebangsaan 2009 sebelum ini. - Bernama

IKAN KERAPU

Keistimewaan ikan pemalu

Oleh ADHAM SHADAN, MOHD. AZLI ADLAN dan MANIRAH OTHMAN
ahad@kosmo.com.my

---

SEJAK Restoran Lucky di Ipoh, Perak beroperasi hampir tiga dekad lalu, masakan berasaskan ikan kerapu antara sajian yang sering menjadi buah mulut pelanggan.

Selain digoreng cili kering, stim, sup dan tiga rasa, kerapu disajikan istimewa bersama lebih 10 jenis bubur dan mi termasuk mi wantan dan mi udon.

Dua bulan lalu, restoran itu meraih perhatian rakyat Malaysia apabila menyajikan seekor ikan kerapu gergasi yang boleh dinikmati oleh lebih 400 orang.

Ikan kerapu sepanjang 2.5 meter dan seberat 148 kilogram itu dibeli pengusaha restoran itu pada harga RM8,000 daripada seorang nelayan yang berjaya menangkap ikan gergasi itu di Pantai Remis.

Ikan kerapu gergasi itu adalah yang kedua terbesar selepas ikan spesies sama seberat 170 kilogram (kg) yang diperoleh daripada nelayan sama kira-kira tiga tahun lalu.

“Bagi menjamin mutu, kami hanya mendapatkan bekalan makanan laut termasuk ikan kerapu secara segar pada setiap pagi daripada nelayan di Pantai Remis yang terletak kira-kira 120 kilometer dari sini,” kata pengusaha Restoran Lucky, Teoh Kar Hooi, 57.

Kar Hooi memberitahu, masakan kerapu dijual pada harga RM110 sekilogram atau RM11 bagi 100 gram. Ia akan dimasak mengikut permintaan pelanggan.

---

Ujarnya, berbanding kerapu bersaiz biasa, permintaan terhadap kerapu gergasi bersaiz 100 kg ke atas lebih tinggi.

Ia disebabkan tekstur lapisan antara kulit dan isi yang lebih kenyal dan manis hingga menjadi dambaan sesiapa yang memakannya.

“Namun, ikan kerapu gergasi tidak boleh didapati selalu. Seingat saya sepanjang 30 tahun restoran ini dibuka cuma lapan kali kami menyajikannya.

“Permintaan amat tinggi dan biasanya akan habis dalam jangka masa lima hari sahaja termasuk kerapu seberat 170 kg. Kerapu bersaiz biasa pula biasanya berjaya dijual hampir 8 kg sehari,” kata anak jati Parit Buntar itu.

Spesies

Kar Hooi berkata, kecuali insang, sisik dan isi perut, hampir kesemua bahagian dan organ kerapu gergasi boleh digunakan untuk masakan.

Beliau menerangkan, bahagian ikan kerapu gergasi yang paling berharga dan mendapat permintaan tinggi terutama di kalangan masyarakat Cina ialah tulang belakang. Tulang belakang kerapu gergasi akan dikerat-kerat kecil sebelum direneh dengan pelbagai herba Cina untuk dijadikan sup.

“Cara memakannya, sum-sum yang terdapat pada tulang belakang itu akan dihisap. Selain rasanya manis, orang Cina percaya ia mempunyai khasiat perubatan yang tinggi.

“Oleh itu, tak hairanlah ia sentiasa dicari biarpun harganya boleh mencapai RM200 semangkuk,” kata Kar Hooi.

SEORANG pekerja di Restoran Lucky di Jalan Pasir Puteh, Ipoh, Perak sedang menyiang ikan kerapu gergasi.

---

Ikan kerapu atau nama saintifiknya Epinephalus sememangnya sejenis ikan laut yang banyak mendiami perairan negara ini.

Di dunia, taburan ikan kerapu di kawasan semula jadi adalah sangat meluas meliputi kawasan berbatu dan terumbu karang Asia Tenggara, Australia, China, pantai timur Afrika dan Kepulauan Pasifik. Dianggarkan terdapat hampir 100 spesies ikan kerapu di seluruh dunia.

“Ikan kerapu yang mempunyai jangka hayat antara 10 hingga 15 tahun memang boleh menjadi begitu besar.

“Saya pernah menyelam di Pulau Redang, Terengganu dan menemui ikan kerapu sebesar manusia dewasa,” kata Ketua Pengarah Jabatan Perikanan Malaysia, Datuk Ahamad Sabki Mahmood kepada Jurnal.

Selain ikan kerapu gergasi yang memberikan rezeki lumayan buat pengusaha restoran dan santapan mewah buat penggemarnya, ikan kerapu juga menawarkan sumber pendapatan menerusi kegiatan menternaknya.

“Permintaan semasa terhadap kerapu adalah sebanyak 20,000 tan metrik setahun dan terdapat peningkatan sebanyak 20 hingga 30 peratus dari tahun ke tahun. Harga jualan ikan kerapu hidup adalah antara RM45 hingga RM55 sekilogram.

Jutawan

“Justeru, kerajaan amat menggalakkan penglibatan rakyat dalam penternakan ikan kerapu,” ujar Sabki.

Menurut beliau, kini terdapat 3,566 penternak ikan kerapu di negara ini merangkumi orang perseorangan, syarikat dan persatuan.

Tiga spesies ikan kerapu yang popular diternak di negara ini ialah kerapu harimau, kerapu kertang dan kerapu hijau.

Terdapat dua kaedah popular penternakan iaitu sistem sangkar dan sistem kolam.

Bagaimanapun, kata Sabki, penternakan ini masih memerlukan kos pelaburan yang tinggi. Kerja menetaskan telur ikan ini agak rumit dan memerlukan kemahiran.

Tambahan pula, kadar survival ikan itu yang selamat menetas dan membesar sehingga bersaiz 2.5 sentimeter (sm) hanya lima peratus.

Maka, jelas beliau, untuk kemudahan, orang ramai yang berminat menternak ikan kerapu boleh mendapatkan ikan kerapu kecil yang telah menjalani proses penentasan di pusat-pusat penetasan ikan jabatan itu seperti di Pulau Sayak, Kedah, Gelang Patah, Johor dan Tanjung Demong, Terengganu.

JOHARI memberi ikan makan di kawasan kolam penternakan ikan siakap dan kerapu di Laguna Gong Batu, Setiu, Terengganu.

“Individu yang berminat untuk menternak ikan ini dinasihatkan untuk menternaknya ketika saiznya melebihi 12 sm.

“Ikan ini agak sukar untuk diternak jika dibandingkan dengan ikan marin lain seperti siakap kerana ikan kerapu bukan ikan yang aktif.

“Ia ikan pemalu, sensitif dan kalau di lautan ia suka duduk di dasar laut. Kena ada kesabaran dan kemahiran yang tinggi untuk menternaknya,” kata Sabki.

Sememangnya ikan kerapu mampu menjana pendapatan yang besar kepada penternaknya. Ia bahkan mampu membuat penternaknya bergelar jutawan.

“Berdasarkan maklumat prestasi, kos input dan harga pasaran semasa, penternak dapat memperoleh hasil jualan sehingga RM1 juta dengan menggunakan 50 unit sangkar bersaiz 6x3x3 meter.

“Pada masa ini dianggarkan lebih 95 peratus daripada ikan kerapu harimau di Malaysia dieksport secara hidup ke Hong Kong,” tambah Sabki.

Kawasan ternakan yang berpotensi adalah kawasan daratan yang mempunyai bekalan air masin, pesisiran pantai dan juga perairan laut.

Di Laguna Gong Batu yang terletak di daerah Setiu, Terengganu, misalnya, ikan kerapu diternak secara besar-besaran sejak beberapa tahun lalu.

Salah seorang penternak di situ ialah Hasan Chik yang kini berusia 47 tahun. Dia bekerja sebagai nelayan sejak berusia 14 tahun dan memperoleh pendapatan antara RM200 hingga RM300 sebulan.

Nelayan

Hidupnya menjadi lebih sukar apabila tidak boleh turun ke laut ketika musim tengkujuh yang biasanya bermula sekitar November hingga April.

Bagaimanapun, cahaya rezeki keluarga Hasan mula bersinar pada tahun 1996 apabila dia diberikan empat buah sangkar untuk menternak ikan kerapu di Laguna Gong Batu.

KAR HOOI sudah lapan kali memperoleh kerapu seberat lebih 100 kg.

“Sekarang saya mampu meraih pendapatan bersih antara RM2,000 hingga RM3,000 sebulan,” kata pemilik 30 sangkar ikan ini yang bernaung di bawah Persatuan Pengusaha Ikan Dalam Sangkar, Laguna Gong Batu.

Jelasnya, biarpun tidak terlalu mewah, rezeki yang diraihnya di kawasan air payau itu kini sudah jauh berbeza berbanding ketika menjadi nelayan dahulu.

Timbalan Pengerusi persatuan itu, Johari Awang Besar memberitahu laguna itu adalah kawasan yang sangat strategik untuk penternakan ikan payau iaitu kerapu dan siakap.

Persatuan yang ditubuhkan sejak empat tahun lalu bagi membela dan menyelaras para penternak itu kini mempunyai kira-kira 60 ahli yang memiliki sejumlah 1,500 petak sangkar.

Namun, cuma kira-kira 20 peratus sangkar digunakan untuk ternakan kerapu manakala selebihnya siakap.

“Pada masa ini kami mempunyai jadual giliran untuk menjual ternakan supaya bekalan yang kami ada boleh dibeli pemborong pada sepanjang masa,” kata Johari yang turut digelar jutawan kerapu

Artikel Penuh: http://www.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2010&dt=1024&pub=kosmo&sec=Rencana_Utama&pg=ru_01.htm#ixzz2ZBiRgRBk 
Hakcipta terpelihara 

IKAN KERAPU

Keistimewaan ikan pemalu

Oleh ADHAM SHADAN, MOHD. AZLI ADLAN dan MANIRAH OTHMAN
ahad@kosmo.com.my

---

SEJAK Restoran Lucky di Ipoh, Perak beroperasi hampir tiga dekad lalu, masakan berasaskan ikan kerapu antara sajian yang sering menjadi buah mulut pelanggan.

Selain digoreng cili kering, stim, sup dan tiga rasa, kerapu disajikan istimewa bersama lebih 10 jenis bubur dan mi termasuk mi wantan dan mi udon.

Dua bulan lalu, restoran itu meraih perhatian rakyat Malaysia apabila menyajikan seekor ikan kerapu gergasi yang boleh dinikmati oleh lebih 400 orang.

Ikan kerapu sepanjang 2.5 meter dan seberat 148 kilogram itu dibeli pengusaha restoran itu pada harga RM8,000 daripada seorang nelayan yang berjaya menangkap ikan gergasi itu di Pantai Remis.

Ikan kerapu gergasi itu adalah yang kedua terbesar selepas ikan spesies sama seberat 170 kilogram (kg) yang diperoleh daripada nelayan sama kira-kira tiga tahun lalu.

“Bagi menjamin mutu, kami hanya mendapatkan bekalan makanan laut termasuk ikan kerapu secara segar pada setiap pagi daripada nelayan di Pantai Remis yang terletak kira-kira 120 kilometer dari sini,” kata pengusaha Restoran Lucky, Teoh Kar Hooi, 57.

Kar Hooi memberitahu, masakan kerapu dijual pada harga RM110 sekilogram atau RM11 bagi 100 gram. Ia akan dimasak mengikut permintaan pelanggan.

---

Ujarnya, berbanding kerapu bersaiz biasa, permintaan terhadap kerapu gergasi bersaiz 100 kg ke atas lebih tinggi.

Ia disebabkan tekstur lapisan antara kulit dan isi yang lebih kenyal dan manis hingga menjadi dambaan sesiapa yang memakannya.

“Namun, ikan kerapu gergasi tidak boleh didapati selalu. Seingat saya sepanjang 30 tahun restoran ini dibuka cuma lapan kali kami menyajikannya.

“Permintaan amat tinggi dan biasanya akan habis dalam jangka masa lima hari sahaja termasuk kerapu seberat 170 kg. Kerapu bersaiz biasa pula biasanya berjaya dijual hampir 8 kg sehari,” kata anak jati Parit Buntar itu.

Spesies

Kar Hooi berkata, kecuali insang, sisik dan isi perut, hampir kesemua bahagian dan organ kerapu gergasi boleh digunakan untuk masakan.

Beliau menerangkan, bahagian ikan kerapu gergasi yang paling berharga dan mendapat permintaan tinggi terutama di kalangan masyarakat Cina ialah tulang belakang. Tulang belakang kerapu gergasi akan dikerat-kerat kecil sebelum direneh dengan pelbagai herba Cina untuk dijadikan sup.

“Cara memakannya, sum-sum yang terdapat pada tulang belakang itu akan dihisap. Selain rasanya manis, orang Cina percaya ia mempunyai khasiat perubatan yang tinggi.

“Oleh itu, tak hairanlah ia sentiasa dicari biarpun harganya boleh mencapai RM200 semangkuk,” kata Kar Hooi.

SEORANG pekerja di Restoran Lucky di Jalan Pasir Puteh, Ipoh, Perak sedang menyiang ikan kerapu gergasi.

---

Ikan kerapu atau nama saintifiknya Epinephalus sememangnya sejenis ikan laut yang banyak mendiami perairan negara ini.

Di dunia, taburan ikan kerapu di kawasan semula jadi adalah sangat meluas meliputi kawasan berbatu dan terumbu karang Asia Tenggara, Australia, China, pantai timur Afrika dan Kepulauan Pasifik. Dianggarkan terdapat hampir 100 spesies ikan kerapu di seluruh dunia.

“Ikan kerapu yang mempunyai jangka hayat antara 10 hingga 15 tahun memang boleh menjadi begitu besar.

“Saya pernah menyelam di Pulau Redang, Terengganu dan menemui ikan kerapu sebesar manusia dewasa,” kata Ketua Pengarah Jabatan Perikanan Malaysia, Datuk Ahamad Sabki Mahmood kepada Jurnal.

Selain ikan kerapu gergasi yang memberikan rezeki lumayan buat pengusaha restoran dan santapan mewah buat penggemarnya, ikan kerapu juga menawarkan sumber pendapatan menerusi kegiatan menternaknya.

“Permintaan semasa terhadap kerapu adalah sebanyak 20,000 tan metrik setahun dan terdapat peningkatan sebanyak 20 hingga 30 peratus dari tahun ke tahun. Harga jualan ikan kerapu hidup adalah antara RM45 hingga RM55 sekilogram.

Jutawan

“Justeru, kerajaan amat menggalakkan penglibatan rakyat dalam penternakan ikan kerapu,” ujar Sabki.

Menurut beliau, kini terdapat 3,566 penternak ikan kerapu di negara ini merangkumi orang perseorangan, syarikat dan persatuan.

Tiga spesies ikan kerapu yang popular diternak di negara ini ialah kerapu harimau, kerapu kertang dan kerapu hijau.

Terdapat dua kaedah popular penternakan iaitu sistem sangkar dan sistem kolam.

Bagaimanapun, kata Sabki, penternakan ini masih memerlukan kos pelaburan yang tinggi. Kerja menetaskan telur ikan ini agak rumit dan memerlukan kemahiran.

Tambahan pula, kadar survival ikan itu yang selamat menetas dan membesar sehingga bersaiz 2.5 sentimeter (sm) hanya lima peratus.

Maka, jelas beliau, untuk kemudahan, orang ramai yang berminat menternak ikan kerapu boleh mendapatkan ikan kerapu kecil yang telah menjalani proses penentasan di pusat-pusat penetasan ikan jabatan itu seperti di Pulau Sayak, Kedah, Gelang Patah, Johor dan Tanjung Demong, Terengganu.

JOHARI memberi ikan makan di kawasan kolam penternakan ikan siakap dan kerapu di Laguna Gong Batu, Setiu, Terengganu.

“Individu yang berminat untuk menternak ikan ini dinasihatkan untuk menternaknya ketika saiznya melebihi 12 sm.

“Ikan ini agak sukar untuk diternak jika dibandingkan dengan ikan marin lain seperti siakap kerana ikan kerapu bukan ikan yang aktif.

“Ia ikan pemalu, sensitif dan kalau di lautan ia suka duduk di dasar laut. Kena ada kesabaran dan kemahiran yang tinggi untuk menternaknya,” kata Sabki.

Sememangnya ikan kerapu mampu menjana pendapatan yang besar kepada penternaknya. Ia bahkan mampu membuat penternaknya bergelar jutawan.

“Berdasarkan maklumat prestasi, kos input dan harga pasaran semasa, penternak dapat memperoleh hasil jualan sehingga RM1 juta dengan menggunakan 50 unit sangkar bersaiz 6x3x3 meter.

“Pada masa ini dianggarkan lebih 95 peratus daripada ikan kerapu harimau di Malaysia dieksport secara hidup ke Hong Kong,” tambah Sabki.

Kawasan ternakan yang berpotensi adalah kawasan daratan yang mempunyai bekalan air masin, pesisiran pantai dan juga perairan laut.

Di Laguna Gong Batu yang terletak di daerah Setiu, Terengganu, misalnya, ikan kerapu diternak secara besar-besaran sejak beberapa tahun lalu.

Salah seorang penternak di situ ialah Hasan Chik yang kini berusia 47 tahun. Dia bekerja sebagai nelayan sejak berusia 14 tahun dan memperoleh pendapatan antara RM200 hingga RM300 sebulan.

Nelayan

Hidupnya menjadi lebih sukar apabila tidak boleh turun ke laut ketika musim tengkujuh yang biasanya bermula sekitar November hingga April.

Bagaimanapun, cahaya rezeki keluarga Hasan mula bersinar pada tahun 1996 apabila dia diberikan empat buah sangkar untuk menternak ikan kerapu di Laguna Gong Batu.

KAR HOOI sudah lapan kali memperoleh kerapu seberat lebih 100 kg.

“Sekarang saya mampu meraih pendapatan bersih antara RM2,000 hingga RM3,000 sebulan,” kata pemilik 30 sangkar ikan ini yang bernaung di bawah Persatuan Pengusaha Ikan Dalam Sangkar, Laguna Gong Batu.

Jelasnya, biarpun tidak terlalu mewah, rezeki yang diraihnya di kawasan air payau itu kini sudah jauh berbeza berbanding ketika menjadi nelayan dahulu.

Timbalan Pengerusi persatuan itu, Johari Awang Besar memberitahu laguna itu adalah kawasan yang sangat strategik untuk penternakan ikan payau iaitu kerapu dan siakap.

Persatuan yang ditubuhkan sejak empat tahun lalu bagi membela dan menyelaras para penternak itu kini mempunyai kira-kira 60 ahli yang memiliki sejumlah 1,500 petak sangkar.

Namun, cuma kira-kira 20 peratus sangkar digunakan untuk ternakan kerapu manakala selebihnya siakap.

“Pada masa ini kami mempunyai jadual giliran untuk menjual ternakan supaya bekalan yang kami ada boleh dibeli pemborong pada sepanjang masa,” kata Johari yang turut digelar jutawan kerapu

PEMBIAKAN KELAH

AGROBIZ

Hasil benih kelah terbaik

Oleh ASHRIQ FAHMY AHMAD
ashriq.ahmad@utusan.com.my
Gambar MOHD HATIM MAZLAN

KETUA Pengarah Perikanan, Datuk Junaidi Che Ayub melepaskan benih ikan kelah yang berjaya di hasilkan di PPA di Perlok sungai Kuala Serau, Lipis, Pahang.

IKAN kelah bukan sahaja terkenal kerana keenakan rasa dagingnya yang mempunyai tekstur yang halus malah ia sangat kuat melawan sekiranya terkena mata pancing.

Justeru, kombinasi semangat juangnya yang tinggi apabila terkena mata kail serta isinya yang sedap menjadikannya buruan kaki pancing dan peminat ikan air tawar.

Akibat tekanan penangkapan yang melampau dan permintaan yang tinggi di pasaran ia kini diancam kepupusan.

Dikenali sebagai 'King of the River', kelah merupakan ikan yang hanya dijumpai di Asia seperti di India, Thailand, Malaysia dan Indonesia.

Terdapat lebih daripada 19 spesies kelah yang terdapat di dunia dan di Malaysia hanya terdapat tiga spesies.

Kebanyakan ikan kelah yang dijumpai di Malaysia ialah kelah merah.

Menurut Ketua Pusat Pengembangan Akuakultur (PPA) Perlok, Jabatan Perikanan Pahang, Muhamad Hatta Mahmud, habitat semula jadi ikan kelah adalah di hulu sungai yang lebih 500 meter dari paras laut.

''Secara logiknya, ikan kelah adalah ikan yang lasak dan lincah berenang kerana ia hidup di celah-celah batu yang mempunyai air yang laju.

''Ikan kelah ini boleh membesar sehingga lebih daripada 50 kilogram (kg) dan dikenali kerana memiliki bibir dan mulut yang besar," katanya ketika ditemui pemberita di pusat tersebut.

Selain itu, ikan kelah mempunyai garisan lateral (tengah) yang jelas dilihat di tengah-tengah bahagian badan dan juga mempunyai sisik yang besar dan cantik.

Jumlah sisik di bahagian garisan lateral (tengah) ikan dewasa kebiasaannya adalah antara 20 hingga 30 keping.

Ikan kelah juga mempunyai beberapa sirip seperti pektoral, pelvik, dorsal, anal dan sirip kaudal (ekor).

Perbezaan ikan kelah dengan ikan lain ialah ia mempunyai lebihan daging di bawah dagunya.

Ikan kelah betina bertelur sepanjang tahun dan mengeluarkan telur pada musim selepas hujan di celah-celah batu atau lopak air di sekitar kawasan sungai.

Kebiasaannya ia akan mengeluarkan telur secara sedikit-sedikit mengikut kematangan telur berbanding dengan ikan lain yang mengeluarkan telur secara sekali gus.

Ujar Mohamad Hatta, induk kelah yang diperoleh kini merupakan generasi kedua (F2) selepas kejayaan pertama pembenihan ikan tersebut.

Selain menghasilkan benih kelah PPA Perlok ini juga turut menghasilkan benih ikan lampam sungai, baung, keli dan patin.

PPA Perlok turut menerima tempahan daripada orang perseorangan mahu pun mana-mana syarikat untuk melakukan proses pembenihan ikan menurut permintaan.

Diwujudkan sejak tahun 1998, PPA Perlok secara rasminya dibuka pada tahun 2000 dan berkeluasan 110 ekar.

Kelebihan

Apa yang menjadi kelebihan kawasan PPA Perlok ini adalah kerana mudah untuk mendapatkan punca air semulajadi yang bersih.

Sehingga kini, PPA Perlok telah menghasilkan ribuan anak benih ikan air tawar untuk menampung keperluan ke seluruh negara.

Selain itu, anak benih ikan air tawar tersebut juga telah dilepaskan di sungai-sungai sekitar Pahang bagi tujuan meningkatkan sumber perikanan di negeri itu.

Dengan itu, ia mampu mengelakkan sumber ikan di sungai yang amat bernilai, pupus kerana pelbagai faktor antaranya masalah pencemaran, penggunaan tanpa kawalan atau pembiakan semula jadi yang tidak memberangsangkan.